Có những nơi càng đi sâu, người ta càng nhận ra rằng thiên nhiên không cần quá nhiều điểm nhấn để trở nên đáng nhớ. Vườn Quốc gia Bù Gia Mập là một nơi như thế.
Những con đường xuyên qua rừng, dòng suối, thác nước, những cây cổ thụ và tiếng chim rộn rã giữa tán lá tạo nên một không gian khác biệt hoàn toàn so với nhịp sống thường nhật. Tại đây, du khách có thể dành thời gian đi bộ trong rừng, tham quan thác nước, khám phá về động vật hoang dã hoặc nghỉ qua đêm để cảm nhận nhịp sống chậm của khu rừng.
Không chỉ sở hữu cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp, Bù Gia Mập còn kết hợp hoạt động du lịch với công tác bảo tồn rừng và tìm hiểu đời sống văn hóa của cộng đồng địa phương.
Một khu rừng nằm giữa hai vùng sinh thái
Bù Gia Mập nằm trên vùng chuyển tiếp từ Tây Nguyên xuống đồng bằng Nam Bộ. Vị trí này góp phần tạo nên sự đa dạng về cảnh quan và sinh thái của khu vực.
Vườn có diện tích khoảng 25.598 ha, là nơi sinh sống của nhiều loài động, thực vật. Theo số liệu được Vườn công bố, nơi đây có 1.114 loài thực vật, 105 loài thú, 246 loài chim, 86 loài bò sát và lưỡng cư cùng 342 loài côn trùng. Trong số đó có nhiều loài quý hiếm cần được bảo tồn.
Sự phong phú ấy không phải lúc nào cũng dễ nhìn thấy ngay. Khi đi trong rừng, có thể bắt gặp những thân cây lớn, dây leo, lớp lá khô phủ dưới chân hoặc nghe tiếng chim vọng lại từ những tán cây phía xa. Càng đi sâu, cảnh vật càng thay đổi theo địa hình và từng đoạn rừng.
Đi bộ xuyên rừng, nhìn thiên nhiên ở khoảng cách gần
Một trong những cách để khám phá Bù Gia Mập là đi bộ theo các tuyến tham quan trong Vườn. Hiện nơi đây đã xây dựng nhiều tuyến phục vụ du lịch sinh thái, kết hợp tham quan cảnh quan, tìm hiểu hệ động thực vật và trải nghiệm đời sống rừng.
Đi bộ trong rừng không giống một chuyến tham quan thông thường. Có những đoạn đường khá dễ đi, nhưng cũng có lúc phải chú ý từng bước chân khi địa hình thay đổi. Những khoảng cây thưa mở ra một góc nhìn khác, rồi chỉ vài phút sau lại trở về với màu xanh dày của tán rừng.
Nếu đi cùng hướng dẫn viên, du khách còn có thể nghe thêm về các loài cây, dấu vết động vật hoặc những câu chuyện gắn với khu rừng. Những điều tưởng nhỏ ấy giúp chuyến đi bớt đơn thuần là ngắm cảnh.
Đắk Mai và những dòng nước giữa rừng
Thác Đắk Mai là một trong những điểm tham quan được giới thiệu tại Vườn Quốc gia Bù Gia Mập. Thác cách khu vực Vườn khoảng 6 km, rộng khoảng 15 m và cao khoảng 10 m. Khu vực quanh thác có những hang động và hồ nước tự nhiên, tạo nên một điểm dừng khá đặc biệt trên hành trình khám phá rừng.
Ngoài Đắk Mai, Bù Gia Mập còn có các điểm gắn với thác và dòng nước như Đắk Bô, Lưu Ly. Đây cũng là những khu vực được đưa vào các tuyến tham quan sinh thái của Vườn.
Sau một đoạn đường đi bộ, dừng lại bên dòng nước là lúc hành trình tự nhiên chậm hơn. Có thể ngồi nghỉ, nghe tiếng nước chảy giữa rừng hoặc dành ít phút ngắm cảnh trước khi tiếp tục di chuyển.
Nếu có kế hoạch tắm suối hoặc xuống khu vực thác, nên đi theo hướng dẫn của đơn vị tổ chức và lựa chọn vị trí phù hợp. Địa hình tự nhiên có thể thay đổi theo thời tiết, đặc biệt sau những ngày mưa.
Những cây cổ thụ giữa rừng
Bù Gia Mập không chỉ có những dòng suối và thác nước. Đi sâu vào rừng, du khách còn có thể bắt gặp những cây cổ thụ thuộc quần thể cây di sản, với tuổi đời từ khoảng 150 đến 450 năm. Có những thân cây lớn đến mức vài người đứng cạnh vẫn chưa thể ôm trọn.
Những cây rừng lâu năm khiến hành trình như chậm lại. Đứng dưới một tán cây đã trải qua hàng trăm mùa mưa nắng, người ta dễ hình dung hơn về khoảng thời gian dài mà khu rừng đã tồn tại và thay đổi.
Với những ai thích đi bộ và quan sát thiên nhiên, đây cũng là một điểm đáng dành thời gian. Không cần tìm kiếm một cảnh thật đặc biệt, chỉ cần bước chậm hơn một chút, nhìn kỹ những thân cây, tán lá và lớp rừng quanh mình cũng đủ để chuyến đi có thêm một câu chuyện.
Ghé khu cứu hộ để hiểu thêm về động vật hoang dã
Một điểm đáng chú ý khác là khu vực cứu hộ, bảo tồn và phát triển sinh vật. Tại đây có các loài động vật hoang dã được chăm sóc và phục vụ công tác bảo tồn, trong đó có vượn đen má vàng, chà vá chân đen, khỉ đuôi dài, khỉ đuôi lợn, công, rùa núi vàng và một số loài khác.
Du khách có thể tham quan, nghe giới thiệu về các loài và tìm hiểu thêm về tập tính của chúng. Với trẻ em hoặc những người ít có cơ hội tiếp xúc với động vật hoang dã, đây cũng là một phần khá thú vị trong chuyến đi.
Quan trọng hơn, khu cứu hộ giúp câu chuyện về Bù Gia Mập không chỉ dừng ở cảnh quan. Đằng sau một khu rừng xanh còn có công việc chăm sóc, bảo tồn và phục hồi các loài động vật.
Một đêm giữa rừng
Nếu bạn muốn khám phá nhiều hơn tại Bù Gia Mập, lựa chọn qua đêm tại đây là một ý tưởng tuyệt vời. Khu vườn có sẵn các loại phòng từ tập thể, dịch vụ đến lều trại; kèm theo đó là các chương trình tham quan rừng kết hợp lưu trú qua đêm.
Ban ngày, du khách sẽ tham gia vào các chuyến đi dạo quanh những con đường rừng, thác nước, suối và các điểm nổi bật khác. Khi đêm xuống, khung cảnh thay đổi hoàn toàn. Ánh sáng giảm bớt, tiếng côn trùng và âm thanh từ rừng dễ dàng nhận thấy hơn.
Ngoài ra, vườn cũng mang đến cơ hội giao lưu văn hóa với cộng đồng S’tiêng, Mơ Nông tại khu vực nhà dài truyền thống. Các hoạt động như giao lưu cồng chiêng, đốt lửa trại và khám phá đời sống bản địa cũng được tổ chức.
Do đó, nếu bạn chọn ở lại qua đêm, bạn sẽ có cơ hội kết hợp giữa trải nghiệm thiên nhiên và tìm hiểu sâu hơn về văn hóa địa phương.
Bù Gia Mập vào mùa rừng thay lá
Khoảng từ tháng 11 đến tháng 4, khi bước vào mùa khô, rừng Bù Gia Mập có một sự thay đổi dễ nhận ra. Một số loài cây thuộc họ Dầu, họ Đậu cùng nhiều loài cây khác bắt đầu thay lá, khiến màu xanh quen thuộc của khu rừng xen thêm những mảng vàng, nâu và đỏ.
Đi giữa rừng vào thời điểm này, dưới chân là lớp lá khô, phía trên là những tán cây đang chuyển màu. Những ngày có nắng, ánh sáng lọt qua các khoảng lá khiến con đường rừng trở nên sáng hơn, còn những chiếc lá rơi lại phủ thành từng lớp mỏng trên mặt đất.
Nếu thích đi bộ và quan sát thiên nhiên, mùa thay lá là một thời điểm đáng để cân nhắc. Tuy vậy, trước chuyến đi vẫn nên xem tình hình thời tiết và điều kiện của từng tuyến, nhất là khi dự định đi sâu vào rừng hoặc tham gia các cung đường dài.
Không chỉ có một cách để khám phá Bù Gia Mập
Bù Gia Mập không chỉ có những cung đường xuyên rừng. Sau một ngày đi bộ giữa cây cối và suối, du khách có thể dành thêm thời gian ghé khu cứu hộ để tìm hiểu về các loài động vật đang được chăm sóc, hoặc quan sát hệ thực vật vốn khá phong phú của Vườn.
Nếu quan tâm đến lịch sử, điểm cuối đường ống dẫn xăng dầu VK96 là một nơi đáng tìm hiểu. Đây là di tích gắn với hệ thống đường ống xăng dầu từng được xây dựng trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Còn tại khu vực cộng đồng, những hoạt động giao lưu văn hóa với người S’tiêng, Mơ Nông mang đến một góc nhìn khác về đời sống địa phương.
Vì thế, một chuyến đi Bù Gia Mập có thể dài hay ngắn tùy vào cách bạn muốn khám phá. Có người dành phần lớn thời gian cho rừng, có người kết hợp thêm lịch sử và văn hóa. Không cần đi thật nhiều điểm, chỉ cần chọn những trải nghiệm phù hợp với quỹ thời gian của mình.
Một vài điều nên chuẩn bị trước khi vào rừng
- Trang phục và giày đi rừng
Nên chọn quần áo gọn nhẹ, dễ vận động và một đôi giày có độ bám tốt. Nếu đi vào những khu vực có suối hoặc địa hình ẩm ướt, nên chuẩn bị thêm một bộ quần áo khô để thay khi cần.
- Đồ dùng cá nhân
Nước uống, thuốc chống côn trùng, kem chống nắng và một số vật dụng cá nhân cần thiết sẽ giúp chuyến đi thuận tiện hơn. Không nên mang quá nhiều đồ nếu phải đi bộ trong rừng trong thời gian dài.
- Đi theo tuyến được hướng dẫn
Nếu dự định đi sâu vào rừng, tham gia các tuyến dài hoặc ngủ lại qua đêm, nên đăng ký và thực hiện theo hướng dẫn của đơn vị quản lý. Không nên tự ý rẽ khỏi tuyến hoặc đi vào những khu vực chưa được phép.
- Giữ gìn cảnh quan
Bù Gia Mập là khu vực bảo tồn, vì vậy mỗi du khách đều cần hạn chế tác động đến môi trường. Không xả rác, không tự ý lấy cây rừng, không bắt hoặc cho động vật ăn và tuân thủ quy định tại từng khu vực.
- Chuẩn bị vừa đủ
Một chuyến đi rừng không cần mang theo quá nhiều hành lý. Những vật dụng thực sự cần thiết, sức khỏe ổn định và một đôi giày phù hợp thường quan trọng hơn một chiếc balô thật đầy.
Bù Gia Mập – đi để thấy rừng không chỉ có màu xanh
Bù Gia Mập không phải nơi chỉ cần đến một điểm rồi rời đi. Điều thú vị nằm trên chính hành trình: những bước chân giữa rừng, một dòng suối bất chợt gặp trên đường, tiếng nước dưới chân thác hay những thân cây đã đứng đó qua rất nhiều năm.
Ở đây cũng có những câu chuyện nằm phía sau cảnh quan. Đó là công việc bảo tồn động vật, giữ rừng, nghiên cứu hệ sinh thái và những hoạt động gắn du lịch với cộng đồng địa phương.
Có thể sau chuyến đi, điều đọng lại không phải là một điểm check-in cụ thể. Đó là cảm giác đã dành một khoảng thời gian đủ dài để đi giữa rừng, nhìn kỹ hơn những gì thường chỉ lướt qua trong cuộc sống hằng ngày.
Và khi rời Bù Gia Mập, màu xanh của khu rừng có lẽ sẽ còn ở lại trong ký ức theo một cách rất giản dị: qua một con đường đất, tiếng nước chảy và những tán cây trải dài phía trước.
